Kastamonu’nun ekonomik haritasına baktığınızda, adresini ezbere sayabildiğimiz aile şirketleriyle karşılaşırsınız. Mobilyadan ahşaba, sarımsaktan, urganına… Hepsi, kurucu birinci kuşak girişimcilerin el emeği göz nuruyla büyüttükleri kıymetli işletmeler. Bugün ilk imzaların çoğu solmuş olsa da, tabelaların ardındaki vizyon hâlâ ilk günkü heyecanını taşır. Fakat gözden kaçırdığımız bir başlık var: bu işletmeleri devralacak talebelerin gelecekteki imzaları.
Kastamonu sanayisinde ‘‘baba yadigârı’’ tamlamasını o kadar benimsemiş durumdayız ki, bayrağı devralacak genç kuşağın sesini duymak çoğu zaman erteleniyor. Kurucu kuşak kuşkusuz tecrübenin kitabını yazdı; ama sürdürülebilir büyümenin yeni bölümü artık gençlerin kaleminde. “TOBB Genç Girişimciler Kurulu” ile ivme kazanan sinerji, Kastamonu Genç İşadamları Derneği’nin faaliyetleriyle pekişmişti. Ne var ki, şehrin “müteahhit vizyonu” açıldıkça “girişimci genç vizyonu” da cılızlaştı.
Şehir toplantılarında “İnebolu limanı yapılsa…” diye başlayan, “Demiryolu da geçse…” diye biten temennileri dile getirmekte mahiriz. Tünelin açılması dahi, “Açılsın da görelim” söylemini değiştiremedi. Belki de aynı ifadeleri tekrarlamaktan körleştik. Oysa Kastamonu’nun girişimcilik potansiyeli, sabit fikirlerin ötesine geçecek kadar zengin: Dijital tarım, veri odaklı orman teknolojileri, yaratıcı turizm, yeşil lojistik, yenilenebilir enerji ekipmanları… Bunlar, benimde sohbetlerde ve işletme ziyaretlerinde karşılaştığım Kastamonulu gençlerin not defterlerinde uzun süredir bekleyen başlıklar.
Teklif net: Üniversite öncülüğünde, kurucu aile büyüklerinin salonda olmadığı, mikrofonun sadece gençlere uzatıldığı bir buluşma. Genç kuşak patronlar ve potansiyel girişimciler, Kastamonu’ya dair önceliklerini özgürce dillendirmeli. Birkaç başlık benden olsun. Yıllardır benimde merak ettiğim ve çoğu yerel çalıştayda sorulması için can attığım başlıklar:
- Yenilikçi finansman mekanizmaları (melek yatırım, kitle fonlaması)
- Dijital yetenek havuzu ve oyun, yazılım, siber güvenlik gibi sektör arayışları
- Sürdürülebilir üretim: karbon-nötr ahşap işleme, atık yönetiminde döngüsellik
- Küresel pazar hedefi: e-ihracat altyapısı, markalaşma desteği
- Yaşam kalitesi—kent çekiciliği: kültür-sanat, spor ve sosyal mekân beklentileri
Bu gündem başlıkları, yalnızca firmaların değil, şehrin rekabet gücünün de rotasını yeniler ki gençlerin bu konularda dahil olmak üzere yapmak istedikleri neler var sorulmalı….
Elbette babaların ve annelerin bin bir emekle ördüğü yol haritası reddedilmiyor; tam tersine stratejik hafızamız olarak baş tacı ediliyor. Fakat 21. yüzyıl rekabeti, geçmişteki formüllerin kopyala-yapıştırıyla kazanılamaz. Genç kuşak, aile işletmelerini ‘‘statik miras’’ olarak değil, ‘‘dinamik platform’’ olarak görüyor. O platformun büyümesi için risk sermayesi, AR-GE ortaklıkları ve dijital pazarlama ağlarına ihtiyaç var.
Taraflara Çağrım Var: Rektörlük, Valilik, STK’lar ve Belediye… Bir araya gelinmesi için ön ayak olun, fakat bu sefer sahneyi gençlere bırakın. Kastamonu’nun girişimcilik ekosistemi, gelenekle yeniliğin zirve yaptığı bu buluşmada filizlenecek. Aksi hâlde “liman yapılsa” ve “demiryolu geçse” diliyle anlatılan gelecek, bir sonraki kuşağın gözünde çoktan nostalji oldu bile.
Babalar kurdu, anneler büyüttü; şimdi çocuklar geleceği tasarlamak istiyor. Soru basit: Kastamonu, gençlerinin sesini duyacak mı?
